Centrum-G

Laat zien wat 'Christus navolgen' betekent voor kerk-zijn: maximale aanpassing om enigen te winnen. Dus: Wees alles voor allen, om tenminste enigen te redden.

Preek over I Kor.9,22b

01. votum
02. zegengroet
03. lied lb. 397
04. wet
05. lied lb. 304,2.3
06. gebed
07. lezing I Kor. 9,1-22
08. lied ps.67, 1
09. tekst I Kor.9,22b
10. preek
11. lied ps.67,2
12. gebed
13. collecte
14. lied lb.423
15. zegen

Geliefde gemeente van onze Here Jezus Christus,

Wij richten ons in ons gemeente-zijn op Christus.
Hem willen we navolgen en niets anders.
Maar wat betekent dat nu voor onze wijze van kerk-zijn vandaag?
In een tijd dat we meer en meer missionair worden, gericht op de niet gelovige buitenstaander?
Deze preek gaat daar over.

Thema: Wees alles voor allen, om tenminste enigen te redden
1] neem als voorbeeld Paulus
2] neem als voorbeeld Jezus
3] heb realistische verwachtingen

1] neem als voorbeeld Paulus

Waar gaat het over in I Kor.9?
Paulus spreekt in hst. 9 over zijn bevoegdheid, over zijn recht als apostel.
Zijn recht om te eten en te drinken, zijn recht om een zuster als vrouw mee te nemen op zijn reis.
Kennelijk lag dat lastig bij de Korintiers.
Paulus vindt dat hij recht heeft op levensonderhoud van de Korintiërs.
Hij heeft immers het geestelijke gezaaid, het evangelie, en er is een gemeente ontstaan!
Dan mag hij toch zeker het stoffelijke oogsten?!
Dat was zelfs bij de wet van Mozes zo geregeld: een dorsende os moet je niet muilbanden.
Nou, dan mag Paulus ook eten en drinken van de Korintiers: het is zijn bevoegdheid, zijn recht.
Paulus maakt echter een opvallende wending in 9,12.
'Wij hebben van deze bevoegdheid geen gebruik gemaakt, maar wij verdragen alles om geen hindernis voor het evangelie van Christus op te werpen.'
Ook al is het zijn recht om onderhouden te worden, hij wil er geen gebruik van maken.

Waarom niet?
Omdat het halen van je recht iemand anders bij Christus vandaan kan slepen.
Stel je voor dat Paulus op zijn recht gaat zitten en onderhoud claimt.
Dan zouden de mensen hem mogelijk iemand vinden die uit is op zijn eigen voordeel.
Als Paulus dan spreekt over Christus, die je verlosser is, dan kan Paulus het wel schudden.
Hij geen levensonderhoud, maar wat erger is: de Korintiers zullen Jezus mogelijk niet aannemen.
Daarom maakt Paulus ook geen gebruik van zijn recht om door de Korintiërs in zijn levensonderhoud te worden voorzien.
Waarom daar een punt van maken, terwijl zijn hoofdtaak is dat de Korintiers gewonnen worden voor Christus?
Je laat mensen toch niet voor de eeuwigheid struikelen over onenigheid over je levensonderhoud?

Hierom noemt Paulus zich ook 'vrij', in 9,1 en in 9,18.
Hij is zich van al zijn rechten bewust, maar hij kiest wat past bij wat zijn eerste roeping is.
Mensen voor Christus te winnen.

In onze tekst staat dan ook: voor allen ben ik alles geweest om enigen te redden.
Levensonderhoud, daar vraagt hij niet om.
Maar, zo lijkt Paulus wel een sloofje, of een slaafje: alles voor allen doen...
Ja, zegt Paulus, dat ben ik ook, ik doe alles voor een ander.
Maar daar heb ik voor gekozen!
Ik ben voor alles vrij, zegt Paulus in vers 19.
Vrij in de breedste zin van het woord!
Dat betekent bij Paulus ook altijd dat hij door Christus gevonden is.
Die heeft hem vrij gemaakt, van schuld om zijn zonden, van de OT-wetgeving waar overal wetjes en regeltjes voor waren.
Wat ging Paulus gebukt onder eigen schuld, om zijn vervolging van de gemeente van Christus bijvoorbeeld.
En wat was het een bevrijding voor Paulus geweest toen Hij door Christus gevonden werd!
Zijn hart was opengegaan voor Jezus en hij heeft zijn leven gegeven aan Hem.
Hij moest dan wel het evangelie van Jezus Christus verkondigen, maar dat evangelie onderstreept juist de vrijheid van mensen: God verlost en zet in de ruimte!
Maar in die vrijheid heeft Paulus er voor gekozen om dienstbaar te zijn.
Dienstbaar, anders vertaald, een slaaf te zijn.

Een slaaf te zijn voor anderen, dat is voor Paulus de houding om zoveel mogelijk mensen te winnen voor Christus.
Maar is dat wel zo'n handige keuze?
Want wat is nu een slaaf?
Dat is iemand die geslagen wordt, iemand die geen eigen wil heeft.
Iemand die de wil van iemand anders doet.
Ja, maar hier moeten we wel goed onderscheiden.
Paulus heeft maar één Heer, en dat is Jezus (9,1.14).
Hem gehoorzaamt hij allereerst, en daarom wordt hij alle mensen als een slaaf.
En Paulus heeft het doel van Christus voor ogen: mensen te winnen voor zijn Heer.

Dat slaaf zijn van je ongelovige medemens betekent hier niet dat je behandeld wilt worden als een slaaf.
Maar dat je er als vrij mens zelf voor kiest, actief er voor kiest om anderen te dienen.
Bij Paulus betekent het hier: aansluiten bij degene die je wilt winnen voor Christus.
Aansluiten: dat is een goede manier van doen om mensen voor Christus te winnen.
De Jood een Jood, de zwakke een zwakke, bijvoorbeeld.


Thema: Wees alles voor allen, om tenminste enigen te redden
1] neem als voorbeeld Paulus
2] neem als voorbeeld Jezus

Ik vond het leerzaam om in de afgelopen tijd een programma van de EO te bekijken.
Het programma 'Wilma Nanninga zoekt God'.
Zij is chef redactie van Privé.
Ze is tot haar 14e kerkelijk geweest, maar toen is ze uit de kerk gestapt.
Er moest steeds meer in haar beleving.
Het voelde aan alsof ze steeds minder mocht zijn wie ze was.
Zij moest zich aanpassen aan de kerk.
'Kerkse mensen, daar is heel veel niet leuk aan', zo beschreef ze haar indruk in dat programma.
Ze wilde heel graag een kerk die hip was.
Dat past namelijk bij haar.
Mijn indruk van haar was op een gegeven moment dit:
Kerkelijk blijven betekende voor haar inleveren, verliezen op jezelf.
Dat heeft haar pijn gedaan, mogelijk gefrustreerd.
In ieder geval was haar beeld van de kerk zeer onaantrekkelijk geworden.

Had dit anders gekund?
Als je haar zo bekeek, kon je denken: die heeft nogal wat noten op haar zang.
Gelovig zijn heeft te maken met afzien van jezelf, jezelf verliezen.
Zegt Jezus dat niet?
Wie zijn leven verliest zal het vinden.
Ik merk bij mijzelf dat ik in mijn kijken naar ongelovigen vaak zo bezig ben als de kerk waar zij zich tegen verzet:
Jij moet worden zoals Jezus dat wil.
We moeten het ook samen rooien, dus enige inschikkelijkheid is onmisbaar.
Jij moet je leven veranderen, jij moet je aanpassen.
Ik heb dat al gedaan, ik ga me dan ook niet aanpassen aan jou, jij bent aan zet.

En nu zegt Paulus echter dat het wel degelijk anders kan.
'Voor allen ben ik alles geweest, om er tenminste enigen te redden.'
Paulus is ten aanzien van ongelovigen te vergelijken met een Kameleon.
Zo'n beest neemt de kleur aan van zijn omgeving.
Voor een Kameleon heeft dat te maken met veiligheid: een schutkleur zodat hij niet opvalt.
Voor Paulus heeft dat echter te maken met vrijwillig gekozen slavernij.
Om mensen te winnen voor Jezus.

Hoe is Paulus toch op dit idee gekomen?
Paulus is in de hele Korintebrief bezig de mensen op te roepen achter Jezus aan te gaan.
In zijn hele gedrag wil hij zelf voorbeeld zijn van een volger van Jezus.
Zo roept hij dan ook mensen op om hem, Paulus na te volgen.
Maar hij wil daarin dan doorverwijzen naar Christus.
I Kor.11,1: wordt mijn navolgers, gelijk ook ik Christus navolg!
Wanneer Paulus dan zegt in ons tekstvers: 'voor allen ben ik alles geweest', dan is het niet vreemd om te veronderstellen dat hij ook daarin de Here Jezus navolgt.

Meer dan een veronderstelling wordt het wanneer we Paulus lezen in zijn brief aan de Filippenzen, 2,5-8: samen lezen.
Het gaat daar over eensgezindheid onder gemeenteleden.
Voorbeeld: Jezus die 'dienstknecht' (slaaf!) werd: zo moeten de gemeenteleden ook elkaar dienen.
Hoe deed Jezus dat?
Hij zei niet eerst: jij moet worden als Ik, maar: 'Ik zal worden als jij, mens.'
Zijn God gelijk zijn heeft Hij niet vast willen houden, maar Hij is een mens geworden: vernedering!
Jezus zoekt de mens op waar hij is… en redt hem.
Zo bent u ook gevonden en jij en ik net zo: door Jezus die mens werd.
We hebben het net nog gehoord met kerst: mens geworden, in een voerbak gelegd.
Om onze zonden en om ons op te zoeken waar wij zijn: in ons kapotte menselijke bestaan.
Dit zien we bij Jezus: maximale aanpassing aan ons om ons te redden.
Niet alleen in zijn mens-wording, ook in zijn gedrag.
Hij at met hoeren en tollenaars, bij voorbeeld.
Hij zocht ook hen op waar zij zijn, maximale toenadering, contact en gezamenlijke dingen doen.
Voor het oog: Jezus is een zondaar!
Zo werd Hij dan ook gezien door Farizeeën bv.: Hij heult met zondaren, Hij trekt met ze op.

Paulus neemt in zijn werk een voorbeeld aan Jezus.
Hij wordt de Jood een Jood, nader ingevuld: de mensen met een wet als met een wet.
Dat zie je ook aan zijn uitzending van Timoteus:
die wordt besneden om ingang te vinden bij de Joden.
Hij wordt de mensen zonder wet als iemand zonder wet.
Toch gaat die aanpassing niet voor 100% op: hij is wel maximaal, maar niet totaal.
" Paulus wordt geen Jood, maar als een Jood.
Hij gedroeg zich als een Jood, maar niet met de intentie van een Jood.
Een Jood doet de wet alsof Christus er nog niet is geweest.
Paulus weet dat Jezus de wet heeft vervuld, Paulus is zelf niet meer onder de wet!
Paulus doet de wet om geen hindernis voor het evangelie van Christus op te werpen (9,12).
Hij past zich aan aan gedragingen en gewoonten, hij wordt zoals zij zijn.
Dan verwerf je respect en vertrouwen.
Zo reageren wij ook, wanneer mensen van buiten naar binnen komen en doen zoals wij:
naar de kerk en naar bijbelstudie: kunnen we vol lof over spreken.
Paulus keert dit dus om: hij neemt als christen de kleur aan van de onbekeerde.
Hij past zich maximaal aan, en doet als zij:
dat is een goede basis om zelf aan het woord te komen over Christus Jezus!
" Paulus wordt ook geen mens zonder wet, maar als een mens zonder wet.
Hij gedroeg zich als een mens zonder wet, dat kan omdat Jezus de wet van God vervuld had.
Maar Paulus zegt erbij: zonder wet, maar niet met de intentie van iemand de geen regels kent of wil.
Nee, hij houdt zich aan de wet van God, dat is de wet van Christus.
Wat is dat dan?
Jezus roept zijn leerlingen op zijn geboden te doen, nl. elkaar lief te hebben.
En Johannes zegt het later: wie God liefheeft, die doet zijn geboden.
Die tien geboden waarvan Jezus samenvattend zegt: heb God lief en je naaste als jezelf.
Kijk, ook zo kun je een zeer aantrekkelijk mens zijn voor niet-gelovigen.
Wat zou je doen alsof je een wet zou moeten voldoen, die je niet kunt voldoen, a la de Joden?!
Maar laten zien dat je mensen lief hebt, onvoorwaardelijk als Jezus, dat is aantrekkelijk.
Dat je ze opzoekt in hun bestaan en steeds laat zien: ik wil jou kennen, jou begrijpen, in je gewoontes, in je gevoelsleven.
Ik wil je laten merken dat je waardevol bent, zo zoals je bent.
Eerst weer respect en liefde en hoogachting, de ander zoeken waar hij en zij is.
Dat maakt ons onweerstaanbaar aantrekkelijke mensen.
Want het beantwoordt aan wat als een diep verlangen in mensen verankerd ligt:
Neem mij zoals ik ben.
Dan 'doe' je Christus, je laat Zijn liefde zien.
Want zo doet Hij het ook: toen wij nog zondaren waren, toen stierf Hij al.
Onvoorwaardelijk heeft Hij ons lief.
Op een gegeven moment kun je dan onthullen wat jouw bron van leven is.
Als we dan Christus ter sprake brengen, loop je de kans dat de ander ook voor Christus kiest.

Broers en zussen in Christus,
Dit is een heel belangrijk principe van kerk-zijn vandaag.
Geen hindernis voor het evangelie van Christus opwerpen.
Die Wilma Nanninga noemde als kenmerk van christenen: die weten het allemaal zo goed.
En wij weten het ook goed, gelukkig is Jezus ook volstrekt helder geweest over de noodzaak om Hem te volgen.
We mogen het in ons geloof ook allemaal best goed weten!
Paulus is de laatste om zelf onhelder of twijfelachtig te zijn!
Maar 'het goed weten' klinkt de mensen gemakkelijk zo in de oren: jij moet worden als wij zijn.
Er is geen ruimte voor mij.
Wij communiceren dan maar één ding: jij bent niet interessant als je ongelovig blijft.
Ik kan en wil wat met je wanneer je je bekeert.
We verdiepen ons op zo'n moment niet eindeloos in niet-gelovigen of anders-gelovigen.
Terwijl Jezus het precies omgekeerd doet: Hij wordt eerst zoals wij zijn.
En Paulus het ook zo doet: hij wordt eerst zoals niet-gelovigen zijn.

Waarom zou je niet goed luisteren naar iemand als Wilma Nanninga en een hippe kerk willen zijn?
Om haar mogelijk te redden!
Paulus stelt door zijn omgang als missionaris ons een indringende vraag.
Wat zijn onze manieren en zijn ze mogelijk op te geven?
Of moet iemand helemaal passen in onze wijze van kerk-zijn bijvoorbeeld?
Maar dan moeten mensen worden als wij, terwijl dat de beste manier is om mensen kwijt te raken.
Zoals wijzelf benaderd willen worden, met respect en liefde en aandacht, zo moeten we ook naar buiten treden.

Ik vind dat moeilijk.
Praat je met een ongelovige en zo snel heb je iets tussen de oren van:
Hoe vertel ik jou over Jezus?
En Paulus zegt dan: 'doe' Hem nu maar en hou je mond nog even dicht.
Gebruik je oren en verdiep je in de ander, werp geen hindernis op voor het evangelie van Christus.
Misschien kun je op onderdelen ook wel gaan doen zoals de ander dat graag ziet!
Neem Jezus als voorbeeld!
Zoals Jezus ons opzocht en mens werd zoals wij, inging in ons zondige bestaan.
Zo zijn wij toch ook gewonnen: door in Jezus onszelf te gaan herkennen?!
Zoals Paulus daarover schrijft in de brief aan de Romeinen: onze oude mens is met Christus mee gekruisigd!
Hij werd als wij zijn!


Thema: Wees alles voor allen, om tenminste enigen te redden
1] neem als voorbeeld Paulus
2] neem als voorbeeld Jezus
3] heb realistische verwachtingen

Is dit dan een garantie voor bekering van de niet-gelovige?
Nee, niet.
Paulus zegt: ik doe het zo om in ieder geval enigen te redden.
De liefde van Jezus liep ook stuk op hardnekkig ongeloof.
Maar daarom stopte Hij nog niet.
Dit moet overtuigen: Jezus' liefde, Jezus' aandacht en Jezus' respect: jij bent belangrijk voor Mij!
Daar doet Jezus alles voor.
En als dat niets oplevert: dan moet het maar zo zijn.
Maar niet je gedrag aanpassen en geen respect tonen en liefdeloos en veeleisend worden.
Want dat is niet het evangelie van Jezus Christus.

Wees alles voor allen, om tenminste enigen te redden.
Zullen we ons dit voornemen, broeders en zusters?
Om samen zo kerk te zijn.
Ik zie er zeer naar uit om met elkaar hierin te groeien.
Te leven met elkaar zoals we zelf graag benaderd willen worden.
Te leven met elkaar en Jezus te weerspiegelen.

Amen

---

Preek van Ds R.R. Roth - Breda
Preek van 2005
Graag melden aan ds Roth waar en wanneer deze preek is gelezen in een kerkdienst terug