Bevlogen en gestructureerd

Een 6-stappenplan voor evangelisatie in en vanuit de gemeente. Boekbespreking bij 'bouwen aan een aanstekelijk kerk'.

Mark Mittelberg is directeur evangelisatie bij Willow Creek Amerika. In februari 2001 vroeg Mittelberg in een lezing al aandacht voor het 'zes-stappen-proces' van evangelisatie. Kort geleden verscheen ook Bouwen aan een aanstekelijke kerk van zijn hand.

Thema van z'n boek
Kerken en gemeenten, predikanten en voorgangers weten dat ze iets moeten doen aan evangelisatie, maar vaak lukt het niet echt. Vaak zijn een paar mensen enthousiast voor evangelisatie, maar de gemeente als geheel? Die is vaak niet zo aanstekelijk dat mensen er vanzelf op afkomen om meer te weten te komen.
Het thema van het boek is: wat er gebeurt als aanstekelijke christenen hun gaven kwijt kunnen in een aanstekelijke gemeente: ze vormen een ijzersterke combinatie.
Zoekers zullen zich welkom voelen, christenen kunnen met een gerust hart hun vrienden uitnodigen. Er wordt een taal gesproken die buitenstaanders verstaan. Het evangelie van Jezus Christus wordt met vrijmoedigheid gebracht, zonder water bij de wijn te doen.

Kernvraag van Mittelberg aan kerken en evangelisatiecommissies
Organiseren we telkens weer nieuwe projecten? Blazen we oude projecten nieuw leven in? Zijn we begonnen aan de Alpha-cursus zonder na te denken over volgend jaar en het jaar daarna? Kunnen we níeuwe gelovigen in onze gemeente opvangen en begeleiden? Vragen die je wel moet gaan stellen na het lezen van bouwen aan een aanstekelijk kerk van Mark Mittelberg. Hij zegt dat 'te vroeg beginnen met evangelisatieacties' vergelijkbaar is met ' een huis bouwen zonder een goed fundament te storten'.  Interessant punt!
Mittelberg besteedt in dit boek weinig aandacht aan relatie-evangelisatie: speerpunt is de 'gemeentelijke' evangelisatie. Hij vraagt zich af hoe we evangelisatie in de gemeente aanpakken.

Hij ziet 6 stappen voor de gemeente(leiding)

  1. Drijfveer, roeping
    Evangelisatie is voor alles een zaak van het hart. Als wij openstaan voor de liefde van onze Hemelse Vader, zal Hij ons hart gevoelig maken voor hen die verloren gaan zonder Jezus Christus. Hoe meer liefde we zelf kunnen ontvangen van de Here God, hoe meer we ons realiseren wat mensen missen die zonder hoop en zonder Heer door het leven moeten gaan.
    (evangelisatie = doorgeven wat je hebt gekregen)
     
  2. Voortdurend urgentiebesef bij leidinggevenden
    Stel dat er drie B's te verdelen zijn in het Koninkrijk van God: Boven, Binnen, Buiten. Dan doet de wetmatigheid zich voor in de gemeente van Christus, dat de derde B (Buiten) regelmatig vergeten wordt. We beginnen iets voor Buiten, maar na een tijdje verflauwt onze aandacht. We merken dat we ons uitsluitend bezighouden met Binnen en Boven. Buiten is echter geen keuzemogelijkheid maar een wezenlijk bestanddeel van de christelijke gemeente. Wij bestaan niet voor onszelf, maar om - in navolging van Jezus Christus - het Koninkrijk van God bekend te maken in de samenleving. De gemeenteleiding moet daar voortdurend van doordrongen zijn.
    Evangelisatie is geen apart aandachtgebied (geen taartpunt), maar een ingrediënt van de héle taart. Het drieB model is  niet een erg bruikbaar beeld. Het beeld van het bestanddeel wel: zout in het taartdeeg!
     
  3. Evangelisatiecoördinator of commissie
    Mittelberg bepleit de komst van een vrijwilliger (of klein team) met de gavencombinatie leiderschap/evangelisatie. De evangelisatiecoördinator(en) moet(en) de kartrekker(s) zijn in het zes-stappen-plan. Zij zijn ook het bruggenhoofd tussen gemeente en toerustingsorganisaties.
     
  4. Bewustwording, toerusting en training
    Zorg dat je als kerkenraad en/of als Evangelisatiecoördinator of -commissie drie dingen doet richting de gemeente en gemeenteleden.
    • Maak mensen bewust van hun roeping en rol als christenen in hun eigen omgeving
      Dit kan bijv. via artikelen, voorlichting, bezinningsavonden en voorbeelden
    • Maak mensen bewust van specifieke mogelijkheden in de eigen stad en de eigen buurt. ( bijv. diaconale en missionaire projecten). Organiseer gesprekken rond speciale thema's die spelen en waar mensen mee aan de slag kunnen (bijv. vriendschapsevangelisatie, bij gemengde verkering, werkplek-evangelisatie)
    • Biedt alle gemeenteleden algemene toerusting en training aan. En biedt mensen die al actief zijn (projectmedewerkers, bv) specifieke toerusting aan.
      Veel toerusting en training kun je zelf organiseren maar ook inhuren!
       
  5. Frontlinie team
    10% van de belijdende leden hebben meer dan anderen affiniteit met en gaven voor evangelisatie en het voeren van gesprekken. Mensen die bij deze groep horen kun je een plek aanbieden in een frontlinie team (een projectteam). Deze mensen kunnen ook de verdiepingscursussen voor evangelisatie volgen.
    Juist van hen wordt inzet gevraagd voor de uitvoering van concrete evangelisatieactiviteiten.

    De andere 90% van een gemeente mag (en moet zelfs) vooral bezig zijn met relatie-evangelisatie: Zichtbaar christelijk leven, hoorbaar christelijk spreken en onbaatzuchtige liefde en aandacht voor mensen in de eigen omgeving hebben. Hier komen diaconaat en evangelisatie samen in het leven voor de naaste.
     
  6. Evangelisatieacties organiseren
    Alpha-cursus, diensten voor zoekers, vakantie-bijbel-feest voor kinderen, campingwerk, mimegroepen op school, gebedsteams op straat, muziekfestivals, koken voor daklozen, etc.
    Er zijn heel veel goede ideeën voor evangelisatie, zegt Mittelberg.
    Maar zorg er voor dat je eerst (of ook) werkt aan stap 1 tot en met 5. En pas daarna met stap 6 bezig gaat; dan geef je evangelisatie structureel een plek in de visie en identiteit van de gemeente van Christus en niet slechts in de marge, in de sfeer van losse activiteiten door een stel enthousiastelingen.

Kanttekeningen en afsluiting
De kijk van Mittelberg op gemeente-evangelisatie is in dit boek erg beperkt tot 'actie-evangelisatie'. De meeste mensen komen in Nederland tot geloof via relaties (bijna 70 procent van de toetreders). Belangrijk is dus dat acties werken aan relatie-vorming.
Acties zijn dan vooral  een eerste stap…, een deur die opent gaat.

Verder is het idee dat stap 1-5 vóórwaarde zijn voor stap 6 niet terecht. Juist via acties leren mensen oefenen (stap 4) dan neemt ook de behoefte aan toerusting toe. 
Vaak neemt ook de liefde voor mensen (stap 1) pas zichtbare en concrete vormen aan in het contact met niet-christenen.

Mittelberg schrijft een waardevol boek. Vooral voor kerken die gewend zijn aan evangelisatie-projecten die worden uitgevoerd door een klein deel van de gemeente en zonder veel betrokkenheid van de gemeente als geheel (inclusief de kerkenraad en de predikant(en)).

Het biedt kerkenraden en EC's inzicht in andere werkwijzen en vooral in de voorliggende stappen aan een concreet project. De commissie en de kerkenraad moeten zich hierin, in blijvende zin, verdiepen om succesvol met evangelisatieprojecten bezig te zijn.

Bijlage: verschillende cursussen

Er worden in Nederland verschillende cursussen gegeven. Een kort overzicht:

  • Graag in Gesprek
    Een echte cursus over het waarom en hoe van een gesprek voeren. Met veel praktijkoefeningen en nadenken over je eigen houding.
  • Aanstekelijk Christen Zijn.
    De cursus leert mensen ontdekken dat zij vanuit verschillende stijlen getuige zijn van Christus. Er worden zes stijlen onderscheiden: de confronterende, intellectuele, getuigende, persoonlijke, uitnodigende, of dienende stijl. (gemeente - 6 dagdelen Willow NL)
  • Evangelisatie Explosie 4 (EE4)
    De cursus leert mensen om gesprekken toe voeren. Er wordt veel kennis opgedaan, maar bovenal wordt er in de praktijk geoefend. Daarmee wordt het geleerde ook echt onderdeel van wat je kunt. (team - week - GKV Maastricht)
  • Spreken en getuigen
    De cursus leert mensen zich verdiepen in de leefwereld van andere mensen. En vervolgens luisterend en sprekend  te getuigen (gemeenteleden - 3 dagdelen - DTEG)
  • Gunnend geloven
    Een cursus die vanuit je eigen leefwereld start: met wie heb je contact en hoe kun je daar meer invulling geven aan je liefde voor de ander, zodat deze misschien ook gered zal worden! (gemeenteleden - 4 dagdelen - IZB)
  • Emmaüscursus
    Een cursus voor mensen die een kring, groep of jeugdgroep (beter) willen leren leiden: Moderne vormen van leren en beleving, gecombineerd met goede overdracht van kennis en inzichten in een praktische training (kringleiders - 6 dagdelen - emmaus NL)
terug